W listopadzie zakończone zostały prace nad Strategią rozwoju turystyki województwa mazowieckiego na lata 2007-2013. Strategia została opracowana przez Polską Agencję Rozwoju Turystyki S.A., wyłonioną w rezultacie procedury przetargowej. Realizację Strategii koordynował z ramienia Mazowieckiej Regionalnej Organizacji Turystycznej dr Grzegorz Grabowski, bieżącą współpracę prowadzili Rafał Rajkowski, Zastępca Dyrektora Biura MROT i Izabela Stelmańska, kierownik ds. turystyki w Departamencie Kultury, Promocji i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego.

            Strategia rozwoju turystyki została opracowana metodą partycypacyjno-ekspercką przy dużym udziale i zaangażowaniu wszystkich środowisk zainteresowanych perspektywami rozwoju turystyki w województwie mazowieckim. (Pobierz Strategię)

Dokument składa się z dwóch zasadniczych części: diagnostycznej i strategicznej. Diagnoza została przeprowadzona w oparciu o wizję lokalną konsultantów, przeprowadzone rozmowy i spotkania, wywiady telefoniczne oraz badanie ankietowe i badanie konsumenckie przeprowadzone na turystach krajowych i zagranicznych. Obejmuje ona analizę ruchu turystycznego na świecie, w Europie i w Polsce, podstawowe trendy i tendencje, audyt turystyczny województwa, stanowiący inwentaryzację potencjału turystycznego, analizę znaczenia Warszawy jako stolicy kraju i regionu, uwarunkowania gospodarcze oraz analizę dokumentów strategicznych. Dokument zamyka analiza SWOT przeprowadzona w pięciu obszarach: produkt turystyczny, zasoby ludzkie, wsparcie marketingowe, przestrzeń turystyczna oraz wsparcie instytucjonalne.

Przeprowadzona diagnoza uprawnia do sformułowania następujących wniosków w kontekście uwarunkowań rozwoju turystyki:

WNIOSKI PODSTAWOWE:

1. BARDZO CIEKAWE I ATRAKCYJNE WALORY NTURALNE ORAZ

    UNIKALNE WALORY KULTUROWE WOJEWÓDZTWA.

2. DUŻE DYSPROPORCJE MIĘDZY POSIADANYM POTENCJAŁEM

    A JEGO WYKORZYSTANIEM DLA ROZWOJU TURYSTYKI.

3. MAŁA ILOŚĆ ZINTEGROWANYCH PRODUKTÓW TURYSTYCZNYCH

    ZARÓWNO PRODUKTÓW MIEJSCA, JAK I PRODUKTÓW

    LINIOWYCH I SIECIOWYCH OPARTYCH NA UNIKALNYCH

    WALORACH NATURALNYCH I ANTROPOGENICZNYCH.

4. NIEDOSTATECZNA INTEGRACJA POMIĘDZY WARSZAWĄ

    A POZOSTAŁĄ CZĘŚCIĄ REGIONU MAZOWIECKIEGO

    W ZAKRESIE OFERTY PRODUKTOWEJ, JEJ PROMOCJI

    ORAZ SPRZEDAŻY.

Wnioski szczegółowe:

1. Województwo mazowieckie cieszy się niezwykle dogodnym położeniem geograficznym zarówno w Polsce, jak i w Europie. Jednocześnie Region charakteryzuje bardzo dobra (w porównaniu do innych regionów) dostępność komunikacyjna, szczególnie w kontekście transportu lotniczego oraz sieci powiązań kolejowych i drogowych, choć do słabości należy zaliczyć m.in. brak obwodnic, zły stan nawierzchni dróg oraz ograniczoną dostępność atrakcji turystycznych.  
2. Województwo mazowieckie w swych administracyjnych granicach posiada niezwykle bogate walory naturalne, szczególnie przyrodnicze i krajobrazowe. Rustykalny wdzięk regionu mazowieckiego oraz naturalne krajobrazy stanowią najcenniejsze wartości Regionu.
3. Województwo mazowieckie może się również poszczycić niezwykłymi walorami antropogenicznymi. Bogata historia, perły dziedzictwa kulturowego rozsiane po całym Regionie oraz placówki muzealne stanowią o znaczeniu województwa w skali kraju. Na terenie województwa znajdują się: zabytkowe obiekty sakralne i świeckie oraz układy urbanistyczne, skanseny, muzea, galerie. Region jest również miejscem spotkań z folklorem oraz kulturą i sztuką ludową, można także uczestniczyć w widowiskach i inscenizacjach historycznych. Historia jest niezwykle istotnym rysem charakteru regionu mazowieckiego. Pod względem kulturowym dystans do innych regionów powiększa Warszawa, której konkurencję kulturową stanowią jedynie Kraków, Wrocław, Gdańsk oraz Poznań. W skali europejskiej warto zwrócić uwagę na Stare Miasto, które jako jedyny obiekt zrekonstruowany (nieoryginalny) znajduje się na liście UNESCO. Symboliczny kontekst miasta podniesionego z popiołów odgrywa duże znaczenie w aspekcie rozwoju turystyki
   i budowania produktu. Warszawa niewątpliwie przoduje również pod względem dostępności zróżnicowanej oferty kulturalnej (teatry, kina, galerie, wystawy, festiwale, koncerty).
4. Niewątpliwie przeprowadzona analiza wskazała, że najsłabszą stroną Regionu jest stan zagospodarowania turystycznego. Średnią poprawia znacznie Warszawa, gdzie zlokalizowana jest najliczniejsza baza noclegowa w Polsce oraz najbardziej zróżnicowana baza gastronomiczna (kuchnie całego świata), a także obiekty sportowe i rekreacyjne. Poza stolicą sytuacja jest zdecydowanie gorsza, choć w kontekście paraturystycznym należy podkreślić dynamiczny rozwój rowerowych szlaków i tras na terenie całego Regionu.
5. Do największych niewykorzystanych atutów turystycznych zaliczyć można potencjał do rozwoju agroturystyki i turystyki na obszarach wiejskich oraz warszawski potencjał do rozwoju turystyki biznesowej. Również Wisła w jej wymiarze przyrodniczym i kulturowym posiada olbrzymi potencjał do zagospodarowania. W kontekście produktów opartych na walorach kulturowych największym niewykorzystanym atutem całego województwa mazowieckiego jest Chopin.
6. Obecnie w związku z realizowanymi w województwie projektami podejmowanych jest bardzo wiele działań w celu kreacji lokalnych i ponadlokalnych produktów turystycznych. Walor tych inicjatyw polega przede wszystkim na integrowaniu lokalnych społeczności wokół zidentyfikowanych walorów turystycznych. Często inicjatywy te integrują większe terytoria, co przekłada się na tworzenie pasmowych, liniowych, większych obszarowo produktów turystycznych.

           Przeprowadzona diagnoza potwierdziła intuicyjne opinie, że województwo mazowieckie to wyjątkowy Region. Można go nienawidzić lub kochać, ale z całą pewnością nie można pozostać wobec niego obojętnym. Województwo jest dualne. Posiada tętniącą życiem Warszawę, stolicę Polski, ale również ciekawe tereny położone poza aglomeracją. Turystyka w województwie mazowieckim będzie miała zawsze wymiar symboliczny, co wynika z uwarunkowań historycznych oraz z roli, jaką spełnia Region w wymiarze ogólnopolskim i ogólnoeuropejskim, tak jak symboliczne jest samo Mazowsze, od wieków stanowiące inspirację dla artystów i twórców ludowych. Największym walorem Regionu jest wyjątkowe, choć nieznane dziedzictwo kulturowe wpisane w sielski krajobraz.

Na bazie przeprowadzonej diagnozy oraz odbytych sesji warsztatowych w ramach części strategicznej sformułowano turystyczną wizję i misję województwa mazowieckiego, cel nadrzędny oraz cele strategiczne, operacyjne i działania w obszarach priorytetowych: produkt turystyczny, zasoby ludzkie, wsparcie marketingowe, przestrzeń turystyczna, wsparcie instytucjonalne.

W wizji postawiono na położenie w centrum Europy, funkcje metropolitalne Warszawy oraz na unikalne, przenikające się walory naturalne i kulturowe. Województwo mazowieckie ma być obszarem, gdzie tradycja jest nowoczesna a nowoczesność ma swoje źródła w przeszłości. Będzie miejscem, gdzie kontrasty intrygują, inspirują, stanowiąc kanwę kreowania nowych wartości pozwalających odkrywać tajemnice Regionu jego mieszkańcom i przybyszom. Dualny charakter Regionu umożliwia spędzenie czasu w sposób ciekawy i niezapomniany, zarówno amatorom różnych form aktywnego wypoczynku w otoczeniu pięknej przyrody, jak i miłośnikom polskiej historii i kultury, a także biznesmenom łączącym aktywność zawodową z potrzebą realizacji pasji i pełnego wykorzystania czasu wolnego. Podkreślono, że dzięki unikalnej i atrakcyjnej ofercie produktowej, wysokie jakości usług, efektywnej promocji, zorganizowanej przestrzeni turystycznej i silnym partnerom turystyka jest kluczową gałęzią społecznego i gospodarczego rozwoju Regionu. Województwo mazowieckie to nowoczesna, otwarta przestrzeń zwrócona ku przyszłości, w której realizują się nowe idee, pomysły, rozwijają się talenty, gdzie innowacja i kreacja są szczególnymi wartościami, wyznaczającymi nową jakość gospodarki turystycznej.

Misja odnosi się do ciągłego wzbogacania oferty aktywnego wypoczynku w mieście i na łonie natury, umożliwiając spotkania z przyrodą, wykorzystywania w zróżnicowany sposób walory kulturowe, budowania oferty skierowanej do miłośników historii i kultury, edukacji młodego pokolenia oraz przyciągania biznesmenów z jednej strony nowoczesną infrastrukturą, a z drugiej bogatym wachlarzem możliwości spędzania czasu wolnego. W misji położono również nacisk na dywersyfikację oferty i przedstawianie na rynku sprofilowanych, profesjonalnych pakietów turystycznych, wykorzystywanie potencjału tkwiącego w całym Regionie, wykorzystywania Warszawy i ruchu turystycznego, który ona naturalnie generuje, zachęcając przyjeżdżające do niej osoby do poznawania województwa. W misji zadeklarowano również działania, ukierunkowane na to, aby region mazowiecki stał się europejskim centrum spotkań, oferującym kompleksową infrastrukturę, wysokiej jakości produkty i usługi, niepowtarzalną atmosferę życzliwości i gościnności, czyli unikalną ofertę turystyczną.

Celem nadrzędnym Strategii jest zwiększenie znaczenia gospodarczego turystyki w województwie mazowieckim.

W ramach obszarów priorytetowych postawiono na rozwój oferty produktowej integrującej walory turystyczne regionu mazowieckiego dostosowanej do potrzeb odbiorców, wzmocnienie potencjału ludzkiego Regionu oraz przygotowanie kadr do recepcji ruchu turystycznego, osiągnięcie spójności działań marketingowych, zrównoważony rozwój przestrzeni turystycznej na terenie całego województwa mazowieckiego oraz zbudowanie efektywnego systemu instytucjonalnego działającego na rzecz rozwoju turystyki w województwie. Wyspecyfikowano również obszary produktowe o największym potencjale rozwojowym: turystyka miejska i kulturowa, turystyka aktywna i specjalistyczna, turystyka biznesowa, turystyka edukacyjna, turystyka na obszarach wiejskich. Do produktów uzupełniających zaliczono produkty turystyki zdrowotnej i uzdrowiskowej, turystyki pielgrzymkowej. Analizy przeprowadzone w ramach opracowywania diagnozy strategicznej województwa mazowieckiego pokazały, iż duże znaczenie dla jego rozwoju mają jeszcze dwa segmenty rynku, wyodrębnione na podstawie kryterium długości pobytu: turystyka weekendowa oraz turystyka tranzytowa.

Poniżej przedstawiono drzewo celów Strategii.

CEL NADRZĘDNY STRATEGII

ZWIĘKSZENIE ZNACZENIA GOSPODARCZEGO TURYSTYKI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM

OBSZAR PRIORYTETOWY 1.: PRODUKT TURYSTYCZNY

CEL STRATEGICZNY 1: Rozwój oferty produktowej integrującej walory turystyczne regionu mazowieckiego dostosowanej do potrzeb odbiorców

Cel operacyjny 1.1:

Tworzenie nowych produktów turystycznych opartych na walorach naturalnych i antropogenicznych województwa

 

Cel operacyjny 1.2:

Poprawa jakości funkcjonujących produktów turystycznych

 

Cel operacyjny 1.3:

Rozwój programu badań w zakresie podnoszenia jakości produktów turystycznych województwa

 

OBSZAR PRIORYTETOWY 2.: ZASOBY LUDZKIE

CEL STRATEGICZNY 2: Wzmocnienie potencjału ludzkiego Regionu oraz przygotowanie kadr do recepcji ruchu turystycznego

Cel operacyjny 2.1:

Rozwój wysokowykwalifikowanych kadr gospodarki turystycznej

 

Cel operacyjny 2.2:

Przygotowanie służb publicznych oraz pracowników sektora usług okołoturystycznych do obsługi ruchu turystycznego

 

Cel operacyjny 2.3:

Przygotowanie mieszkańców województwa do recepcji turystów

 

OBSZAR PRIORYTETOWY 3.: WSPARCIE MARKETINGOWE

CEL STRATEGICZNY 3: Osiągnięcie spójności działań marketingowych

 Cel operacyjny 3.1:

Wykreowanie marki województwa mazowieckiego

 

Cel operacyjny 3.2:

Wdrożenie zintegrowanego regionalnego systemu informacji turystycznej

 

Cel operacyjny 3.3:

Rozwój badań marketingowych

 

OBSZAR PRIORYTETOWY 4.: PRZESTRZEŃ TURYSTYCZNA

CEL STRATEGICZNY 4: Zrównoważony rozwój przestrzeni turystycznej na terenie całego województwa mazowieckiego

Cel operacyjny 4.1:

Zwiększenie dostępności turystycznej województwa

 

Cel operacyjny 4.2

Zagospodarowanie przestrzeni turystycznej województwa zgodnie z potrzebami turystów

 

Cel operacyjny 4.3:

Rozwój infrastruktury turystycznej, paraturystycznej i okołoturystycznej na terenie województwa mazowieckiego

 

OBSZAR PRIORYTETOWY 5.: WSPARCIE INSTYTUCJONALNE

CEL STRATEGICZNY 5: Zbudowanie efektywnego systemu instytucjonalnego działającego na rzecz rozwoju turystyki w województwie

Cel operacyjny 5.1:

Wzmocnienie instytucji, organizacji i podmiotów funkcjonujących na rynku turystycznym

 

Cel operacyjny 5.2:

Stworzenie platformy wielopłaszczyznowej trójsektorowej współpracy

 

Cel operacyjny 5.3:

Podniesienie znaczenia turystyki jako dochodowej gałęzi gospodarki Regionu

 Ostatnia część dokumentu dotyczy systemu wdrażania Strategii, gdzie omówiono źródła finansowania wszystkich wyspecyfikowanych działań, opisano organizację monitoringu oraz wskaźniki weryfikacji realizacji Strategii. Dokument zamyka ramowy harmonogram działań.